کد :12276 24 خرداد 1394 149 دسته : تغذیه همیار آسان طب

نمک یا کلرید سدیم، یک ماده ی مرکب شیمیایی است که از دو عنصر سدیم و کلر تشکیل یافته است. این ماده عامل شوری آب اقیانوس ها و دریاها و همچنین مایعات برون سلولی بسیاری از موجودات چند سلولی می باشد. از نمک به عنوان طعم دهنده ی غذا یا به عنوان نوعی ماده نگهدارنده استفاده می شود.

نمک

نمک

نمک :

نمک یا کلرید سدیم، یک ماده ی مرکب شیمیایی است که از دو عنصر سدیم و کلر تشکیل یافته است. این ماده عامل شوری آب اقیانوس ها و دریاها و همچنین مایعات برون سلولی بسیاری از موجودات چند سلولی می باشد. از نمک به عنوان طعم دهنده ی غذا یا به عنوان نوعی ماده نگهدارنده استفاده می شود.

بیولوژیک نمک

کلرید سدیم نوعی ماده ی حیاتی بر روی کره زمین است. اغلب بافت ها و مایعات بدن، حاوی مقادیر متفاوتی نمک می باشند. غلظت یون سدیم در خون با تنظیم سطح مایعات بدن مرتبط است. انتقال تحریکات عصبی را یون های سدیم تنظیم می کنند.

از حل نمودن 9 درصد کلرید سدیم در آب، محلول فیزیولوژی به دست می آید. چون این محلول به پلاسمای خون شباهت زیادی دارد، به همین دلیل به این نام معروف است. از محلول فیزیولوژی به عنوان مایع جایگزین در پزشکی استفاده می کنند. از این محلول معمولاً برای کمک به بیمارانی که به هر دلیل آب بدنشان از دست رفته استفاده می کنند. در میان مهره داران، تنها انسان ها قادرند که با عرق کردن، مقادیر زیادی نمک از بدن خود ترشح نمایند.

shikar

نمک یا کلرید سدیم، یک ماده ی مرکب شیمیایی است که از دو عنصر سدیم و کلر تشکیل یافته است.

استفاده از نمک در طول تاریخ:

در طول تاریخ از زمان های بسیار قدیم سخن از نمک به میان آمده است. مثلاً داستانی از همسر حضرت لوط آمده که زمانی که از دستور فرشتگان سرپیچی نمود و به شهر بدکاران بازگشت، تبدیل به مجسمه نمک شد.

توانایی نگهداری طولانی مدت از مواد غذایی با اضافه نمودن نمک، خود برای ایجاد تمدن عامل مهمی بوده است. با ابداع روش هایی به منظور نگهداری طولانی مدت از مواد غذایی، دیگر نیازی نبود که مردمان اولیه، به دلیل وجود مواد غذایی در ناحیه خاصی ساکن شوند و می توانستند هرجا که بخواهند سکنی گزینند.

در قدیم، نمک کالای با ارزشی برای انسان محسوب می شد. در دوران امپراطوری رم، گاهی از نمک به جای پول استفاده می نمودند. در طول تاریخ، این ماده جریان جنگ ها، خط مشی مالی دول مختلف و حتی شروع انقلاب ها را تحت تأثیر خود قرار داده است. از قرن بیستم قبل از میلاد، در کشور چین به نمک مالیات تعلق گرفت. در آن زمان تجار، ارزش نمک را برابر با کتاب و طلا می دانستند. امپراطوری رم تصمیم به کنترل بهای نمک گرفت و گاهی قیمت نمک را بالا می برد تا بتواند هزینه ی جنگ های خود را تأمین نماید و گاهی قیمت آن را پایین می آورد تا حتی فقیرترین افراد هم بتوانند از این ماده مهم در رژیم غذایی خود استفاده کنند.

بعدها، در کشورهایی از جمله هند که تحت استعمار انگلیس بودند، تولید و انتقال نمک تحت برنامه ریزی دقیق و برای جمع آوری درآمد مالیاتی از مردم صورت می گرفت. این امر در نهایت منجر به راهپیمایی اعتراض آمیزی به رهبری موهاتما گاندی در سال 1930 م شد که مردم هند در اعتراض به این سیاست مالیاتی انگلیسی ها، به دریا رفتند تا نمک مورد نیاز خود را تهیه نمایند.

نمک يکي از مواد غذايي ضروري براي بدن است و به عملکرد صحيح بدن و مغز کمک مي کند. اما مصرف زياد نمک مي تواند خطرات بيشماري را براي بدن داشته باشد. اين خطرات در افرادي که فشار خون بالايي دارند، به مراتب بيشتر است.
ريختن نمک زياد در غذا

اثرات مفيد نمک براي بدن:

1- بيشترين اثر مفيد نمک، ثابت کردن ضربان غير عادي قلب است و به تنظيم فشار خون مي کمک مي کند.

2- خارج کردن اسيديته زيادي که در بدن به وجود آمده است.

3- حفظ تعادل مقدار قند خون

4- فراهم ساختن انرژي لازم براي بدن

5- کمک به عملکرد صحيح سلول هاي عصبي

6- جذب مواد مغذي

7- صاف و نرم کردن حنجره و جلوگيري از چسبناک شدن مخاط که معمولا در تنگي نفس ديده مي شود.

8- براي بيماري زکام و سينوزيت بسيار مفيد است.

9- نمک يک آنتي هيستامين طبيعي مي باشد.

10- جلوگيري از کرامپ يا گرفتگي عضلاني

11- جلوگيري از ريزش بزاق در حين خوابيدن

12- براي ساخت استخوان مهم است. يکي از مهم ترين دلايل پوکي استخوان، کمبود نمک و آب مي باشد.

13- براي تنظيم خواب مهم است و به عنوان يک هيپنوتيسم طبيعي عمل مي کند.

14- نمک قسمتي از درمان بيماران ديابتي مي باشد.

15- استفاده از نمک بر روي زبان، موجب توقف سرفه هاي خشک مي شود.

نمک باعث افزايش يا کاهش وزن مي شود؟

نمک موجب افزايش يا کاهش وزن نمي شود. در واقع نمک هيچ کالري ندارد.

مصرف زياد نمک، به دليل نگه داري بيش از حد آب در بدن، باعث افزايش وزن موقتي مي گردد و برعکس آن، مصرف کم نمک، به خاطر بيرون کردن آب از بدن، مي تواند موجب کاهش وزن موقتي شود.

جالب است بدانيد که اکثر غذاهاي رژيمي، بدون نمک هستند و کاهش وزن ايجاد شده در اين رژيم ها، فقط به خاطر دفع مقدار زيادي آب از بدن مي باشد و اگر بعد از اين رژيم، از غذاهاي داراي نمک استفاده کنيد، به همان وزن قبلي خود مي رسيد!

مقدار زياد نمک در غذا، باعث افزايش کالري و کاهش فيبر غذايي مي شود و اين غذا به طور کلي مشابه غذاهاي حاضري و آماده (FAST FOODS) است.
نمک و تخم مرغ

namak

مقدار زياد نمک  در غذا، باعث افزايش کالري و کاهش فيبر غذايي مي شود

چه مقدار نمک براي بدن مضر نيست؟

متخصصان مصرف حداقل 6 گرم نمک در روز را توصيه مي کنند. ولي در کودکان اين مقدار بايد خيلي کم شود.

تخمين زده شده که اگر 2-1 گرم نمک در روز مصرف شود، ميزان بيماري هاي قلبي به صفر مي رسد.

سن مقدار نمک توصيه شده

بزرگسالان 6 گرم در روز
14-11 سال 6 گرم در روز
10-7 سال 5 گرم در روز
6-4 سال 3 گرم در روز
3-1سال 2 گرم در روز
نوزادان 12-7 ماه 1 گرم در روز
نوزادان 6-0 ماه کمتر از 1 گرم در روز

مضرات نمک:

نمک از املاح سديم و کلر تشکيل شده است. در بزرگسالان، هنگامي که مقدار سديم دريافتي زياد باشد، بدن آب زيادي را نگه مي دارد و مقدار مايعات جمع شده در بدن بسيار زياد مي شود.

بسياري از دانشمندان بر اين باورند که همين عامل باعث پرفشاري خون مي شود و اين خود عاملي است براي بيماري قلبي و سکته، زيرا اين مقدار زياد مايعات در حين عبور از قلب به اعضاي بدن مي روند و باعث خستگي و درد در اندام ها مي شوند و اين خود عاملي است براي ظاهر شدن بيماري کرونري(انسداد رگ هاي قلب).

در بدن بزرگسالان، مقداري از نمک دريافتي از طريق کليه ها و بوسيله ادرار کردن از بدن خارج مي شود. اما در بدن نوزادان، کليه ها هنوز توانايي کافي براي خارج کردن نمک از بدن را ندارند.

اين را بدانيد که به نوزادان(به خصوص تا 4 ماهگي)، غذاي پُر نمک ندهيد، زيرا در بدنشان جمع مي شود و چون نمي تواند خارج شود، باعث بيماري کليه، کبد، آسيب به مغز مي گردد و در شرايط حاد به مرگ نوزاد مي انجامد. به همين دليل، متخصصان تغذيه سفارش به دادن شير مادر و يا شيرخشک به نوزادان مي کنند.

دانشمندان در اين زمينه بسيار تحقيق کرده اند و به اين نتيجه ي مهم رسيده اند که غذاهاي خوشمزه داراي مقدار زيادي نمک مي باشند و اين خود عاملي است براي ابتلا به پوکي استخوان، تنگي نفس و سرطان معده.

پيتزا، همبرگر و ساندويچ سوسيس بيشتر از 1 گرم نمک دارند و اين مقدار 3/1 مقدار توصيه شده براي کودکان 6-4 سال است.

بعضي از شيريني ها و کورن فلکس ها(نوعي غذاي صبحانه) بيشتر از يک بسته چيپس يا پفک، نمک دارند.

نکات ضروري براي محدود کردن نمک در بدن

سر سفره غذا از نمکدان استفاده نکنيد.

برچسب هاي مواد غذايي را حتما بخوانيد تا از ميزان نمک موجود در آنها مطلع شويد.

مقدار زيادي سبزيجات و ميوه جات تازه مصرف کنيد. غير از اثرات مفيد مصرف ميوه ها و سبزيجات، پتاسيم موجود در آنها باعث تعادل نمک مي شود.

بهتر است نمک را کم مصرف کنيد، اما اگر مي خواهيد آن را در غذا بريزيد، نمک را در آخرين مرحله پخت، به مقدار خيلي کم اضافه کنيد.

نظرات

*

code