کد :12834 08 تیر 1394 150 دسته : سلامت همیار آسان طب

هواي تنفس شده از طريق گلو و ناي وارد ريه مي شود. درون ريه ها، راههاي هوايي به نام ناي‍ژه ها هوا را منتقل مي كنند. فسمت بيروني اين لوله هاي هوايي داراي باندهاي عضلاني بوده و در بخش دروني ماده چسبنده اي به نام موكوس را ترشح مي كند كه ذرات خارجي را به دام انداخته و مانع از ورود آنها به انتهاي راههاي هوايي مي شود.

ريه

ريه

عملكرد ريه انسان چگونه مي باشد؟

هواي تنفس شده از طريق گلو و ناي وارد ريه مي شود. درون ريه ها، راههاي هوايي به نام ناي‍ژه ها هوا را منتقل مي كنند. فسمت بيروني اين لوله هاي هوايي داراي باندهاي عضلاني بوده و در بخش دروني ماده چسبنده اي به نام موكوس را ترشح مي كند كه ذرات خارجي را به دام انداخته و مانع از ورود آنها به انتهاي راههاي هوايي مي شود. نايژه ها و نايژكها به تدريج باريك تر و باريك تر مي شوند تا جايي كه به بالون هاي هوايي يا آلوئول ها در عمق ريه وصل مي شوند. اينجا محلي است كه اكسيژن هواي تنفسي به جريان خون فرستاده شده و دي اكسيد كربن خون براي خروج از ريه جذب مي شود.

ریه

هواي تنفس شده از طريق گلو و ناي وارد ريه مي شود. درون ريه ها، راههاي هوايي به نام ناي‍ژه ها هوا را منتقل مي كنند

چه موقع براي فردي تشخيص آسم داده مي شود.

هنگامي براي يك بيمار تشخيص بيماري آسم داده مي شود كه ريه هاي وي بيش از افراد عادي حساس باشد و اين به معني واكنش نشان دادن ريه هاي فرد بيمار به محرك  هاي محيطي (مانند گردوغبار، گرده گياهان يا ادويه ها) و ايجاد التهاب در ريه است. در اين حالت راه هاي هوايي ورم كرده و تنگ مي شوند. اگر اين تنگ شدن راههاي هوايي آنقدر شديد باشد كه منجر به سختي عبور هوا از ريه شود، به اين حالت حمله آسم گويند.

راه هاي هواي ملتهب

مشكلي كه در بيماري آسم ايجاد مي شود، التهاب ريه ها مي باشد. اين يك مشكل مزمن است كه هنگامي كه محرك هاي تنفسي سطح راههاي هوايي را آزرده كرده و منحر به ايجاد التهاب در آنها مي شوند. در اثر التهاب و ورم كردن مسير عبور هوا، فضاي كمتري براي عبور هوا وجود خواهد داشت و در اين مرحله است كه ممكن بيمار علايم بيماري مانند  تنگي نفس، درد قفسه سينه و سرفه را احساس نمايد.

حمله آسم

حمله آسم زماني بروز مي كند كه راه هاي هوايي ملتهب شده در برابر محرك ها واكنش شديد نشان مي دهند. اين حالت كه بسيار حاد و شديد بروز مي كند، راه هاي هوايي به شدت ورم مي كنند و مايع موكوس را ترشح مي كنند. ماهيچه هاي اطراف راه هاي هوايي نيز متورم مي شوند و ورود و خروج هوا از ريه را به شدت دشوار مي كنند. در اين حالت بيمار علايم بسيار شديد سرفه، خس خس سينه، تنگي نفس شديد را احساس مي كند. حملات آسم شديد و مكرر باعث آسيب وسيع و دايمي ريه ها خواهد شد.

پزشك معالج چگونه بيماري را تشخيص مي دهد؟

اولين مرحله در كنترل بيماري آسم، ارزيابي دقيق بيمار است. اين مساله به پزشك معالج كمك مي كند كه اطلاعات بيشتري درباره وضعيت سلامتي بيمار كسب كند. بيمار بايد در خصوص علائم خود، عوامل محرك بيماري و سابقه خانوادگي بيماري به پزشك خود اطلاع دقيقي بدهد. و معايناتي نيز لازم است انجام شود.

شرح حال بيمار و معاينات باليني

پزشك سوالات زير را بايد از بيمار مشكوك به بيماري آسم بپرسد:

  • علايم بيماري كدامند و چه چيزي باعث بروز حمله بيماري مي شود.
  • آيا بيمار دچار حملات آسم مي شود و اين مساله هر چه مدت رخ مي دهد. و چه چيزي آن را برمي انگيزد.
  • چه داروهايي بيمار تاكنون مصرف كرده است. چه ميزاني از اين داروها در روز مصرف مي شوند. و آيا داروها موثر واقع مي شوند يا خير.
  • آيا داروهاي مصرف شده عوارضي براي بيمار دارند؟
  • آيا هيچ درمان كمكي و داروهاي تقويتي يا مكمل مانند ويتامين ها يا داروهاي گياهي يا طب سنتي بكمك گرفته شده است.

آزمايش هاي تنفسي

پزشك متخصص داخلي – ريه ممكن است تست هاي تنفسي خاصي را با استفاده از دستگاهي به نام اسپيرومتر انجام دهد. اين دستگاه سرعت و ميزان هواي تنفسي را اندازه ميگيرد و سپس بررسي مي كند كه آيا داروها يا مواد خاصي تغيير واضحي در معيارهاي اندازه گيري شده ايجاد مي كنند. همچنين با كمك اين دستگاه بررسي مي شود كه آيا ورزش بر بدتر شدن وضعيت بيمار نقش دارد.

آزمايشات حساسيتي

ممكن است پزشك آزمايشات خاصي را براي كشف آلر‍ژن يا آن ماده اي كه منجر به حساس شدن ريه ها و بروز واكنش شده است نيز انجام دهد كه غالبا به صورت تست هاي پوستي ( ماليدن ماده اي بر روي پوست و ارزيابي واكنش آن ) انجام مي شوند.

آسم و حاملگي

اين بيماري ممكن است در حين دوران حاملگي تشدي شود ثابت بماند و يا حتي بهتر شود. اما بهرحال بيمار بايد برطبق برنامه مشخصي درمان را ادامه دهد. بيشتر داروهاي آسم مانند اسپري هاي تنفسي در حين حاملگي بي خطر هستند. اما مادران باردار بايد دقت داشته باشند كه بروز حمله آسم در حين حاملگي براي جنين بسيار مضر و خطرآفرين خواهد بود. و لذا مشورت با پزشك براي مصرف داروهاي مناسب و پرهيز از حمله آسم در اين دوران بسيار ضروري است.

بيماري آسم خود به خود بهبود نمي يابد و بيمار بايد خودش همواره مراقب وضعيت ريه هاي خود باشد و در هنگام بروز علايم آموخته باشد كه چگونه با آن برخورد نمايد. زيرا حملات آسم مكرر علاوه بر اينكه در كار و تحصيل فرد بيمار مشكلات جدي ايجاد مي كنند و آسيب هاي هميشگي در ريه هاي فرد برجاي مي گذارند، مي توانند در مواردي مرگبار باشند.

پس بيماران بايد كارهاي زير را مورد توجه قرار دهند:

 استفاده از دستگاه پيك فلومتر براي كنترل وضعيت راه هاي هوايي مصرف داروهاي لازم و يادگيري انواع داروها و مورد استفاده آنها
 شناختن شرايط سه گانه وضعيتعلايم ريوي پرهيز از محرك ها و موادي كه راه هاي هوايي را ملتهب مي كنند.

داروهای آسم یکی از مهمترین ابزارها در کنترل بیماری هستند. برخی از آنها به طور روزانه برای کاهش التهاب ریه مصرف می شوند. دسته دیگری، برای کاهش عوارض حملات آسمی بکار می روند. به خاطر داشتن نام داروها و همچنین مصرف آنها دقیقا براساس دستور پزشک الزامی است.

این داروها به دو دسته تقسیم می شوند. دسته اول، داروهای کنترل کننده طولانی اثر، که برای کاهش التهاب و ورم راه های هوایی بوده و حساسیت آنها به محرک های محیطی را کاهش می دهند. این داروها در زمان سلامت و عدم وجود علایم هم باید مصرف شوند. این داروها، به بیمار کمک می کنند که علایم حاد کمتری در وی بروز کند اما در زمان بروز حمله آسم نمی توانند به تخفیف یا فروکش نمودن آن کمک کنند.

دسته دوم داروهایی هستند که تسکین دهنده سریع خوانده می شوند و با شل کردن عضلات اطراف راه های هوایی کار خود را انجام می دهند. که به کاهش خس خس سینه، سرفه و تنگی نفس کمک می کنند. این داروها باید همواره همراه بیمار باشند و در زمان بروز علایم مصرف شوند. این داروها به باز شدن راه های هوایی به طور سریع کمک می کنند و حملات را آرام می نمایند.

اما بیمار باید به برای کمک به درک بهتر وضعیت بیماری خود به دو سوال پاسخ دهد:

اول – آیا بیمار اسپری تسکین دهنده خود را بیش از دوبار در هفته به کار می برد؟

دوم – آیا بیمار بیش از دوبار در ماه در هنگام خواب شبانه به دلیل علایم شدید بیدار می شود؟

اگر پاسخ این دو سوال مثبت است؛ بیمار در خطر بروز حمله آسم می باشد. که باید بیمار با پزشک معالج خود مشورت نماید و در صورت لزوم داروهایش را تغییر دهد.

 

 داروهای کنترل کننده طولانی اثربرای مصرف روزانه ضد التهاب ها

  • این گروه منجر به کاهش التهاب راه های هوایی می شوند.
  • راه های هوایی را دربرابر آلرژن ها و محرکها محافظت می کنند.

این داروها از دسته کورتیکواستروئیدها هستند اما نباید با استروئیدهایی که در بدن سازی استفاده می شوند، اشتباه شود

  سایر ضدالتهاب ها

  • که منجر به کاهش علام آسم در اثر ورزش می شوند.
  • پاسخ آسم در اثر محرک ها را بلوک می کنند.
  • همواره با یک کورتیکواستروئید استنشاقی (اسپری) به کار می روند.
 گشادکنند های طولانی اثر راههای هوایی

  • عضلات اطراف راههای هوایی را شل می کنند.
  • نمی توانند یک حمله آسم در حال بروز را آرام کنند.
  • اثر طولانی دارند اما به تدریج اثر می کنند.
  • منجر به کاهش بروز حملات شبانه و در حین ورزش بیماری می شوند.
  • همواره با یک کورتیکواستروئید استنشاقی (اسپری) به کار می روند.
 تسکین دهنده سریع گشادکننده سریع الاثر راههای هوایی

  • این داروها، عضلات راههاب هوایی را شل کرده، به فروکش کردن حملات کمک می کنند.
  • از حملات آسمی ناشی از ورزش هم جلوگیری می کنند.
 آنتی کولینرژیک هااین دسته دارویی که از جمله گشادکننده های راههای هوایی هستند، به همراه یک دارو از دسته قبل بکار رفته و برای خاموش کردن حمله حاد استفاده می شوند. این داروها نیز عضلات راههای هوایی را شل نموده و عبور هوا را آسان تر می کنند اما شروع اثر آنها کندتر از دسته قبلی است.

نظرات

*

code