کد :15300 15 مرداد 1394 286 دسته : پوست مو و زیبایی , سلامت همیار آسان طب

خارش پوست، یکی از شایع‌ترین شکایاتی است که بیماران را مجبور می کند برای تخفیف یا درمان آن به متخصصین پوست و مو مراجعه کنند. گاه خارش چنان شدید است که فرد، قادر به خوابیدن نبوده و امکان زندگی عادی برای فرد وجود ندارد.

خارش پوست

خارش پوست

خارش پوست وضعیتی ناراحت کننده بوده و ممکن است، به همراه سایر مشکلات و بیماری ها همچون خشکی پوست، بیماری پوست، بارداری و در موارد نادر سرطان رخ دهد. خارش، یکی از شایع ترین شکایات پوستی است که گاهی آن قدر شدید می‌شود که خواب و آرامش را از فرد می‌گیرد. شدت خارش گاهی به حدی است که بیمار با خاراندن های مکرر، بدنش را زخم می‌کند.

Man standing with pain in his back

Man standing with pain in his back

دلایل خارش پوست چیست؟

خارش پوست، یکی از شایع‌ترین شکایاتی است که بیماران را مجبور می کند برای تخفیف یا درمان آن به متخصصین پوست و مو مراجعه کنند. گاه خارش چنان شدید است که فرد، قادر به خوابیدن نبوده و امکان زندگی عادی برای فرد وجود ندارد.

شما هم مطمئناً حس خارش را زمان گزیده شدن توسط پشه تجربه کرده اید و یا شاید به دنبال مصرف دارویی خاص یا غذای پر ادویه، دچار خارش و کهیر شده باشید.

 دلایل متعددی برای خارش پوست وجود دارد که برخی از آنها مربوط به بیماری‌های پوستی است و برخی مربوط به بیماری های سیستمیک.

 گاه خارش محدود به کف سر است، مانند کسانی که مبتلا به درماتیت سبوره هستند که باعث شوره سر و التهاب خارش دار می شود.

گاه فرد مبتلا به آلرژی، خشکی پوست یا اگزما است. این افراد از خارش شدیدی رنج می برند و به سبب آن، بیشتر قسمت های بدن خود را با خاراندن، زخم می کنند و نیاز به درمان طولانی مدت، زیر نظر پزشک متخصص پوست دارند.

 در برخی بیماری های داخلی، خارش علامت مهمی محسوب می شود.

از مهم ترین علل خارش، هپاتیت و بیماری کبدی همراه با زردی و گاهی بدون آن است

همچنین نارسایی کلیه، کم کاری یا پرکاری تیروئید، کم خونی فقر آهن، پلی سیتمی ورا، برخی سرطان های خون شامل لوسمی و لنفوم (به خصوص لنفوم هوچکین)، انگل های روده ای و بیماری های روحی ـ روانی نیز از جمله علل خارش می باشند.

 دیابت نیز جزء علل داخلی خارش مطرح می شود، اما اغلب افراد مبتلا به دیابت، خارش ندارند. اگر بیمار مبتلا به دیابت، فاقد بیماری پوستی خارش دار باشد و با خارش مراجعه کند، ابتدا باید به دنبال علتی غیر از دیابت گشت.

 برخی بدخیمی های داخلی می توانند با خارش همراه باشند، لذا اگر فردی با خارش معمولی مزمن مراجعه کرد باید یک معاینه کامل و آزمایشات لازم برای بررسی بدخیم های داخلی و نیز آزمایشاتی جهت بررسی عملکرد تیروئید، کبد و کلیه و نیز بررسی های هپاتیت و حتی کم خونی فقر آهن، بر اساس صلاحدید پزشک مد نظر باشد.

بیماری های کبدی مختلف می توانند با خارش همراه باشند و بطور کلی 20 تا 50 درصد بیماران مبتلا به یرقان (زردی) خارش دارند. خارش در این افراد احتمالاً منشأ مغزی دارد، زیرا مشاهده شده است که در سیستم اعصاب مرکزی، سطح پپتیدا اوپیوئید (مخدر) افزایش یافته و گیرنده های آنها کاهش یافته است. در این افراد، سطح اسیدهای صفراوی سرم با شدت خارش هماهنگی ندارد.

سیروز صفراوی اولیه نیز یکی از بیماری‌های کبدی است که بیشتر در خانم های بالای 30 سال رخ داده و می تواند با خارش شدیدی همراه باشد.

 از بیماری های داخلی، نوعی پرخونی به نام پلی سیتمی ورا وجود دارد که در آن بیش از یک‌سوم افراد از خارش رنج می برند. خارش این افراد بیشتر با تغییرات حرارت و به خصوص دقایقی بعد از استحمام است. علت خارش در این بیماری مشخص نیست، ولی آسپیرین موجب تخفیف فوری خارش در آنها می شود (تحت نظر پزشک).

 از بحث بیماریهای داخلی که بگذریم، بیماری های پوستی متعددی وجود دارند که خارش در آنها وجود داشته یا علامت و شکایت اصلی است. به عنوان مثال مشخصه اصلی بیماری هایی مانند اگزمای سرشتی، گال و درماتیت هرپتی فرم، خارش فراوان است.

بیشتر خارش ها با گرما تشدید می شوند. همچنین استرس، اضطراب و ترس می تواند خارش را تشدید نمایند. اکثر خارش ها، شب هنگام زمانی که فرد از کار و فعالیت روزانه فارغ می شود، تشدید می یابند

کانال گوش خارجی، پل و سوراخ بینی و ناحیه اطراف مقعد و ناحیه تناسلی نواحی مستعد خارش محسوب می شوند.

 برخی خارش ها در حیطه بیماری های پوست و مو بسیار مرتبط با مسایل روحی و روانی هستند که به همین علت به آنها درماتیت های عصبی (نورودرماتیت) می گویند. در این بیماریها، فرد تمایل بسیار زیادی به خاراندن برخی نواحی در دسترس پوست مثل ناحیه پشت گردن، پلک فوقانی، ناحیه تناسلی و پشت پا یا جلوی ساق پا دارد.

 خارش زیاد در این بیماران، موجب پیدایش پوست ضخیم شبیه به بیماری پسوریازیس (داءالصدف) می گردد. در درمان این افراد باید به مسائل روحی توجه شود و درمان جسمی کافی نمی باشد.

 بسیاری از مواد مخدر نیز باعث خارش می شوند و در لیست مواد خارش زا، باید این مواد را نیز در نظر داشت.

در برخی موارد مثل کهیر، علت اصلی خارش ماده هیستامین است. کهیر می تواند به دلیل مصرف یک دارو مانند آنتی بیوتیک ها یا غذاهای خاص مثل ماهی و ادویه جات و یا به دلیل برخی عفونت ها مثل عفونت های تنفسی فوقانی باشد. البته علل متعدد دیگری هم برای کهیر وجود دارند، مثلاً ممکن است نور آفتاب یا تماس با آب یا تماس با سرما یا ارتعاش موجب کهیر شود.

 گاهی حساسیت های پوستی موجب خارش های شدید می شود؛ مثلا کسی به اسپری ضدعرق و مام زیر بغل دچار حساسیت است.

 skin rashes

درمان خارش پوست

برای درمان خارش، اول باید علت آن را فهمید و بدون این مهم، فائق آمدن بر خارش بسیار مشکل است. اما برخی اقدامات وجود دارد که می توانند به تخفیف خارش کمک کنند، مثلا خنک نگه داشتن محیط و پرهیز از حمام داغ و لباس پشمی.

خشکی پوست یکی از علل مهم خارش است، لذا در بیمارانی که از خشکی پوست رنج می برند، چرب نگه داشتن پوست برای تخفیف خارش اهمیت بسیاری دارد.

در افراد مسن که در فصل سرما، دچار خارش پوست می شوند، خشکی یک علت مهم و شایع است که باید مراقب استفاده از شوینده های نامناسب پوست و استحمام مکرر که باعث خشکی پوست می شوند بود و مرتب از کرم مرطوب‌کننده استفاده نمایند.

 برخی داروهای موضعی می توانند موجب کاهش خارش های موضعی شوند، مانند بی حس کننده های موضعی (مثل کرم لیدوکائین یا ژل بنزوکائین) و برخی آنتی هیستامین های موضعی مثل کرم داکسپین.

 محلول های موضعی حاوی کامفور یا فنتول نیز می تواند خنک کننده و تخفیف دهنده خارش باشند.

کورتون موضعی در برخی موارد که علت خارش، التهاب است مثل اگزما می تواند مفید باشد.

کرم یا لوسیون کالامین نیز می تواند مفید باشد.

باید توجه داشت که تمام داروهای موضعی گاهی می توانند خود موجب ایجاد آلرژی و حساسیت و تشدید خارش شوند، بنابراین مصرف این داروها باید زیر نظر پزشک و متخصص پوست باشد تا بتواند اتفاقات احتمالی را مدیریت نماید.

 از نظر داروهای خوراکی، داروهای آنتی هیستامین از شایع ترین داروها برای تخفیف خارش می باشند. بسیاری از این داروها خواب آور بوده و به خصوص در افرادی که رانندگی می کنند یا در افراد مسن باید بسیار مراقب بود.

 از برخی داروهای مخدر مثل نالوکسان و نالترکسون نیز اثرات ضدخارش دیده شده است و در نهایت از نور درمانی نیز می توان در برخی خارش ها استفاده کرد. مثلا در بیماران مبتلا به اگزمای سرشتی یا بیماران مبتلا به نارسایی مزمن کلیه.

به یاد داشته باشید که هر نوع دارویی (چه موضعی و چه خوراکی) باید تحت نظر پزشک مصرف شود و از مصرف خودسرانه آنها خودداری کرد

اگر دچار خارش پوستی هستید و علت آن را نمی دانید پزشک متخصص پوست می تواند با پیدا کردن علت خارش (ناشی از بیماری پوستی یا غیر پوستی)، به رفع یا حداقل تخفیف خارش شما بسیار کمک کند.

درمان های خانگی و تغییرات سبک زندگی برای درمان خارش پوست

برای بهبود موقتی خارش و قابل تحمل تر شدن آن، رعایت موارد زیر لازم می باش:

  • از کرم های مرطوب کننده با کیفیت استفاده نمایید. این کرم ها را حداقل یک و یا دوبار در روز مصرف نمایید و تمرکزتان برروی ناحیه خارش دار باشد.
  • از کرم های ضدخارش و یا محلول های ضدخارش برروی ناحیه خارش دار استفاده نمایید. مصرف کوتاه مدت کرم های حاوی حداقل 1 درصد هیدروکورتیزون می توانند بطور موقت باعث بهبود مشکل شما شود. بی حس کننده های موضعی همچون لیدوکائین و بنزوکائین می توانند کمک کننده باشند. از بنزوکائین در کودکان زیر دوسال بدون دستور پزشک استفاده ننمایید.
  • تا آنجا که می توانید از خارش پوست اجتناب نمایید. اگر قادر به جلوگیری از خارش نیستید ناحیه خارش دار را بپوشانید، ناخن هایتان را کوتاه نمایید و شب ها از دستکش استفاده کنید.
  • از کمپرس سرد و مرطوب استفاده نمایید. پوشاندن محیط تحت تاثیر با بانداپ به جلوگیری از خارش نیز کمک می نماید.
  • حمام آب ولرم نیز کمک می کند. مخلوط کردن آب وان با جوش شیرین نیز می تواند کمک نماید.
  • از لباس های گشاد و نخی (پنبه ای) استفاده نمایید.
  • از شوینده های ملایم که رنگ و عطر ندارند استفاده نمایید. بعد از شستن با صابون حتما همه صابون و یا شوینده روی پوست را با آب بطور کامل بشویید.
  • از شیونده های ملایم و بدون عطر برای شستن لباس ها و حوله ها استفاده نمایید. موقع شستن لباس ها میزان آب کشی را افزایش دهید.
  • از چیزهایی که باعث التهاب پوست شما شده و واکنش آلرژیکی بهمراه دارند، اجتناب نمایید. این مواد شامل گردنبدنها، جواهرات، عطرها و هزاران مواد دیگر می باشند.
  • قبل از خروج از خانه و قرار گرفتن در برابر نور آفتاب از کرم های ضدآفتاب استفاده نمایید.

skin rashes..

نکاتی در مورد خارش پوست

 خارش پس از حمام آيا ممکن است  به علت بيماري خاصي  باشد؟
از بيماري‌‌هاي داخلي که باعث خارش مي‌‌شود، نوعي پُرخوني به نام «پلي ‌سيتمي ورا» وجود دارد که در آن، بيش از يک‌ سوم افراد از خارش رنج مي‌‌برند. خارش اين افراد بيشتر همراه با تغيير حرارت و به خصوص دقايقي بعد از استحمام است. علتش هم مشخص نيست و کمي آسپرين موجب تخفيف فوري خارش در‌ آنها مي‌‌شود. اما از بحث بيماري ‌هاي داخلي که بگذريم، بيماري‌‌هاي پوستي متعددي وجود دارند که خارش از شکايات اصلي مبتلايان آن است؛‌ مثل اگزماي سرشتي، گال و درماتيت هرپسي ‌فرم.

 چه چيزهايي خارش را بدتر مي‌‌کند؟

بيشتر خارش‌ها با گرما تشديد مي‌‌‌شوند. همچنين استرس، اضطراب و ترس نيز مي‌‌‌تواند خارش را تشديد كند. اکثر خارش‌ها، شب ‌هنگام، زماني که فرد از کار و فعاليت روزانه فارغ مي‌‌‌شود، تشديد مي‌‌‌شوند. کانال گوش خارجي، سوراخ بيني و ناحيه اطراف مقعد و ناحيه تناسلي، از نواحي مستعد خارش هستند.

 خارش هم مي‌‌‌تواند ريشه عصبي داشته باشد؟

بله، برخي خارش‌ ها در حيطه بيماري‌ هاي پوست و مو ارتباط مستقيمي با مسائل روحي و رواني دارند و به همين علت به آنها درماتيت‌هاي عصبي (نورو درماتيت) مي‌‌‌گويند. در اين بيماري‌ ها فرد تمايل شديدي به خاراندن برخي نواحي در دسترس پوست دارد و از خاراندن اين نواحي لذت مي‌‌‌برد و يک سيکل معيوب از خارش و خاراندن ايجاد شده و پوست شبيه پسوريازيس مي‌‌شود. در درمان اين افراد بايد حتما به مسائل روحي توجه شود و درمان موضعي به تنهايي كافي نيست. در برخي موارد مثل کهير، علت اصلي خارش، ماده هيستامين است. کهير مي‌‌تواند به دليل مصرف يک دارو يا غذاي خاص يا به دليل برخي عفونت ‌ها باشد. البته علل متعدد ديگري هم براي کهير وجود دارد، مثلا ممکن است نور آفتاب، تماس با آب، تماس با سرما يا ارتعاش موجب کهير شود. گاهي حساسيت‌ پوستي به برخي مواد، موجب خارش ‌هاي شديد مي‌‌‌شود؛ مثلاَ برخي افراد با مصرف اسپري ضدعرق و خوشبو کننده زير بغل، دچار حساسيت مي‌‌‌شوند.

آيا اين خارش‌‌ها درمان دارند؟

بله، البته! قدم اول درمان، تشخيص علت خارش است و بدون اين امر، درمان بسيار مشکل خواهد بود. اما با برخي اقدامات مي‌‌توان خارش را تخفيف داد؛ مثل خنک نگه داشتن محيط و پرهيز از حمام‌ داغ و يا پوشيدن لباس‌ پشمي. خشکي پوست هم يکي از علل مهم خارش است، لذا در بيماراني که از خشکي پوست رنج مي‌‌‌برند، چرب و مرطوب نگاه داشتن پوست براي تخفيف خارش اهميت بسياري دارد. در افراد مسن، خشکي يک علت مهم و شايع است و آنها بايد مراقب استفاده از شوينده‌ هاي نامناسب پوست و استحمام ‌هاي مکرر که باعث خشکي پوست مي‌‌‌شوند، باشند و مرتب از کرم مرطوب ‌کننده استفاده نمايند. برخي داروهاي موضعي نيز مي‌‌‌توانند موجب کاهش‌ خارش‌ هاي موضعي شوند؛ مانند بي‌‌حس‌ کننده‌ هاي موضعي (مثل کرم ليدوکائين، ژل نيزوکائين) و برخي آنتي هيستامين ‌هاي موضعي(مثل کرم داکسپين) و محلول‌هاي موضعي حاوي کامفور يا مفتول. کورتون موضعي هم در برخي موارد که علت خارش، التهاب است (مثل اگزماها)، مي‌‌‌تواند مفيد باشد. کرم يا لوسيون کالامين نيز موثر خواهد بود. بايد توجه داشت که تمام داروهاي موضعي گاهي مي‌‌‌توانند خود موجب ايجاد آلرژي و حساسيت و يا تشديد خارش گردند، بنابراين مصرف اين داروها بايد زير نظر پزشک و ترجيحا با تجويز متخصص پوست باشد تا از مشکلات احتمالي جلوگيري شود. از نظر داروهاي خوراکي هم، آنتي ‌هيستامين ‌ها از شايع‌ ترين داروهاي تخفيف خارش‌ند، اما بسياري از اين آنها خواب‌‌آور هستند، لذا افراد، به خصوص کساني که رانندگي مي‌‌کنند يا افراد مسن بايد بسيار مراقب باشند متاسفانه داروهاي آنتي‌هيستاميني که خواب‌آور نيستند، روي خارش اثر ندارند؛ مگر در مورد کهير.  از برخي داروهاي ضد مخدر نيز اثرات ضد خارش ديده شده و در نهايت از نوردرماني نيز مي‌‌توان در برخي خارش‌ ها استفاده کرد.

نظرات

*

code