کد :15518 17 مرداد 1394 13,111 دسته : سلامت همیار آسان طب

یکی از باورهای نادرست بویژه در قدیمی‌ترها این است که دادن تخم کبوتر به کودک باعث به حرف افتادن او می‌شود یا مشکل لکنت زبان را درمان می‌کند. در حالی که اگر والدین آگاهی و اطلاعات خود را بالا ببرند و با مکانیسم صحبت کردن آشنایی داشته باشند

تخم کبوتر

تخم کبوتر

دو ساله شده اما حرف نمی زند، دغدغه نخستین تمامی والدینی است که کودک متفاوتی را به دنیا آورده اند، اینجا است که تخم کبوترها از سوی مادربزرگ ها و همسایه های میانسال برای باز شدن زبان کودک به غذای فرزند کم حرف افزوده می شود.

پدر و مادر با اینکه چیزی در وجودشان فریاد می زند که این داروی سفید کوچک نمی تواند کودک شان را همانند سایر بچه های دو ساله ای که در پارک بازی می کنند، بلبل زبان کند، اما گاهی برای احترام به بزرگ ترها و زندگی بهتر فرزندانشان داروی تجویزی را خام و یا پخته به فرزندشان می خورانند.

کم کم اظهار نظرها در مورد اینکه چرا این اتفاق افتاده و کودکشان کم حرف می زند یا اصلا حرف نمی زند، آغاز می شود، به جرات می توان گفت این فصل نخست داستان تمام خانواده هایی است که صاحب فرزند اوتیستیک هستند.

یک روانپزشک چطور می تواند به پدرو مادری که نگران است چرا کودکش حرف نمی زند، بفهماند که صاحب کودکی است که تمام زندگیش را نیاز به آموزش دارد که اگر دیر به فکر بیافتد تا جایی که کودکش همانند یک انسان عقب مانده ذهنی شدید و یا حتی بیشتر از او تنزل می یابد.

حالا اگر والدین با قبول این بیماری بخواهند از همان اوان کودکی به درمان کودک خود بپردازند، باید از اقشار ثروتمند جامعه باشد تا بتوانند هزینه درمان و توانبخشی فرزندان خود را بپردارند چرا که به جز چند بیمه تکمیلی ، بیمه های دیگر کشور هیچ هزینه ای برای توانبخشی بیماران اوتیستیک بر عهده نمی گیرد.

تخم کبوتر

واقعاً تخم کبوتر بچه‌ را بلبل زبان می‌کند؟!

بدون شک حرف زدن بچه‌ها و شنیدن اولین کلمات از زبان آنها یکی از هیجان‌‌انگیزترین اتفاقات زندگی پدرها و مادرهاست.

به همین دلیل زمانی که کودک شروع به تولید صداهایی بی‌معنی می‌کند، والدین بشدت ذوق زده می‌شوند و فرزندشان را تشویق می‌کنند تا کلمات ساده‌ای مثل مامان، بابا و… را تکرار کند. حالا شاید این پرسش برایتان مطرح شود که آیا به حرف افتادن کودک سن خاصی دارد؟ اگر کودکی دیر شروع به حرف زدن کند، چه کار باید کرد؟ اصلا چطور متوجه شویم تاخیر در حرف زدن کودک طبیعی نیست؟

شاید باور نکنید، اما بچه‌ها حرف زدن را از همان بدو تولد شروع می‌کنند. البته این به معنی بیان دقیق کلمات نیست، اما نوع گریه شیرخوار مفهوم خاصی دارد و مادر بتدریج متوجه می‌شود که هر گریه کودک به چه معناست؛ دلیل آن گرسنگی است، کودک دل درد دارد یا این که پوشکش باید عوض شود.

بچه‌ها معمولا از شش ماهگی به بعد استفاده از کلمات تک‌سیلابی مثل دا، با، ما، قا و… را شروع می‌کنند که گاهی هیچ مفهوم خاصی ندارد و گاهی هم برای به کار بردن یک اسم خاص مورد استفاده قرار می‌گیرد. بین هشت تا ده ماهگی کودک می‌تواند از کلمات دو سیلابی مثل ماما، بابا، دادا و… استفاده کند، اما لزوما همه این کلمات به کار برده شده از سوی او معانی مشخصی ندارند. از 11 ماهگی تا یک سالگی انتظار می‌رود کودک کلماتی مثل ماما و بابا را با مفهوم مشخصی ادا کند و از یک سالگی به بعد، کلمات مامان و بابا باید به صورت اختصاصی برای پدر و مادر استفاده شود.

آیا دخترها زودتر حرف می‌زنند؟

یکی از باورهای شایع در خانواده‌های ایرانی این است که دخترها زودتر از پسرها شروع به حرف زدن می‌کنند. به گفته عباسلو این باور تا حدی درست است، چون مهارت‌های زبانی در دخترها قوی‌تر از پسرهاست، اما در مورد همه بچه‌ها صادق نیست. پس خانواده‌ها نباید بچه‌ها را با هم مقایسه کنند و انتظار داشته باشند دخترشان زودتر به حرف زدن بیفتد.

معمولا تاخیر در حرف‌زدن تا سه سالگی طبیعی است و والدین نباید نگران شوند، اما در صورتی که کودک بعد از این سن شروع به حرف زدن نکرد، در بیان کلمات و جمله‌سازی با مشکل مواجه بود، لکنت زبان داشت یا برخی کلمات را مدام تکرار می‌کرد باید حتما به متخصص اطفال، روانپزشک یا روان‌شناس کودک و گفتاردرمانگر مراجعه کرد، چون این تاخیر گفتاری می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد. به عنوان مثال در بعضی مواقع کودک به دلیل مشکلات شنوایی قادر به تکلم نیست. حتی در برخی اختلال‌های ‌شناختی مثل اوتیسم، تاخیر در حرف‌زدن یکی از نشانه‌های بیماری محسوب می‌شود.

باید بدانید کودکی که قدرت شناخت دارد و متوجه سوال‌های مادر و پدر یا روان‌درمانگر می‌شود و تلاش می‌کند به آن پاسخ دهد، دچار مشکل نیست، اما کودکی که قدرت شناخت ندارد و اصلا متوجه سوال نمی‌شود، ممکن است دچار مشکل باشد و تاخیر در حرف زدن او هم به دلیل همین مشکل است و باید مورد بررسی قرار بگیرد و بعد از مشخص شدن علت، درمان‌های لازم شروع شوند.

لکنت زبان

بچه‌ها چه زمانی شروع به جمله‌سازی می‌کنند؟

معمولا بچه‌ها تا 18 ماهگی می‌توانند شش تا هشت کلمه ادا ‌کنند و از 18 ماهگی به بعد دامنه لغات آنها بیشتر می‌شود به طوری که تا دو سالگی به 30 تا 50 کلمه می‌رسد، اما این در حالی است که اغلب آنها قادر به جمله‌سازی نیستند. به گفته عباسلو از دو سالگی به بعد استفاده از جملات دو کلمه‌ای شروع می‌شود و کودک در سه سالگی براحتی جملات سه تا چهار کلمه‌ای هرچند با بیان کودکانه می‌سازد و حرف زدنش هم بمراتب روان‌تر و قابل فهم‌تر خواهد بود. به طور کلی این روند در بیشتر بچه‌ها دیده می‌شود، اما یک قانون مشخص و از قبل نوشته شده نیست، چراکه در برخی خانواده‌ها کودک با تاخیر شروع به حرف زدن می‌کند و در برخی خانواده‌ها زود به حرف افتادن کودک باعث تعجب اطرافیان می‌شود. شاید جالب باشد بدانید کودکانی که در خانواده‌های پرجمعیت زندگی می‌کنند و خواهر یا برادر دارند، زودتر شروع به حرف‌زدن می‌کنند، اما بچه‌های تک‌فرزند که در خانواده‌های کم‌جمعیت زندگی می‌کنند، دیرتر به حرف می‌افتند.

تخم کبوتر و زبان باز کردن کودک

یکی از باورهای نادرست بویژه در قدیمی‌ترها این است که دادن تخم کبوتر به کودک باعث به حرف افتادن او می‌شود یا مشکل لکنت زبان را درمان می‌کند. در حالی که اگر والدین آگاهی و اطلاعات خود را بالا ببرند و با مکانیسم صحبت کردن آشنایی داشته باشند از خوددرمانی‌های اینچنینی پرهیز می‌کنند و به فکر درمان‌های علمی می‌افتند. این روزها انواع و اقسام سی‌دی‌ها و دی‌وی‌دی‌های آموزشی در رسانه‌ها تبلیغ می‌شوند که تولیدکنندگانشان براین باورند استفاده از آنها باعث زود به حرف افتادن کودک و تقویت مهارت خواندن و نوشتن خواهد شد.

عباسلو معتقد است تکلم جزئی از رشد به حساب می‌آید که هم به ژنتیک کودک و هم به محیط او بستگی دارد. بنابراین نشان دادن تصاویر و گوش دادن به آهنگ و شعر به کودک کمک می‌کند ادای کلمات را زودتر شروع کند. البته نقش پدر و مادر را هم نباید نادیده گرفت چون والدینی که مدام با فرزندشان تمرین می‌کنند و از او می‌خواهند کلمات را تکرار کند، باعث می‌شوند کودک زودتر به حرف زدن بیفتد.

یک مشکل مهم

گاهی اوقات مشکل بچه‌ها دیر به حرف افتادن یا جمله‌سازی نیست، بلکه آنها بعضی حروف را هنگام حرف زدن حذف یا با حروف دیگری جایگزین می‌کنند؛ مثلا استفاده از «بییم بییون» به جای «بریم بیرون». بنابراین والدین متوجه می‌شوند که کودک قادر به تلفظ حرف «ر» نیست و به جای آن از حرف «ی» استفاده می‌کند. گاهی اوقات هم کودک در بیان واژه‌ها با مشکل مواجه است و به اصطلاح زبانش می‌گیرد، بخوبی قادر به تلفظ حروفی مثل «ز»، «س»، «ش» و… نیست و به باور عموم نوک زبانی صحبت می‌کند. در چنین شرایطی والدین حتما باید به مراکز گفتاردرمانی مراجعه کنند چون به کمک راهکارهای درمانی این مشکلات تا حد زیادی البته در سنین پایین قابل درمان است.

تخم کفتر کودک را ناطق نمی کند

هیچ سن و سال مشخصی برای رشد مهارت های تکلمی کودکان وجود ندارد. برخی کودکان از ۱۰ ماهگی تک کلماتی را به زبان می آورند، برخی در ۳ سالگی به راحتی صحبت می کنند. گاهی هم تلکم در پایان ۲ سالگی تکمیل می شود. بیان کلماتی مانند بابا و… ممکن است زودتر هم اتفاق بیفتد. در این میان خانواده هایی هستند که فکر می کنند تخم کفتر و بلدرچین بر تکلم کودک تاثیر می گذارد. البته تغذیه تکمیلی تاثیر بسیار زیادی بر این موضوع دارد اما سرعت به حرف افتادن کودک بستگی به تمرینات تکلمی والدین با فرزندان دارد. امروزه توصیه می شود که والدین روزانه چند هزار کلمه با فرزندشان صحبت کنند.

لکنت کودکان

اوتیسم چیست؟

اوتیسم معمولا در دوران شیرخوارگی یا چند ماه و چند سال اول زندگی بوجود می آید و با طی شدن مراحل رشد، این بیماری نیز به تدریج یا ناگهانی رشد می کند و باعث متوقف شدن رشد عاطفی و اجتماعی کودک می شود.

اوتیسم (Autism) نوعی اختلال رشدی که با رفتارهای ارتباطی ، کلامی غیرطبیعی مشخص می شود.

علائم این اختلال در سال های اول عمر بروز می کند و علت اصلی آن ناشناخته است.

این اختلال در پسران شایع تر از دختران است و وضعیت اقتصادی ، اجتماعی ، سبک زندگی و سطح تحصیلات والدین نقشی در بروز این بیماری ندارد.

این اختلال بر رشد طبیعی مغز در حیطه تعاملات اجتماعی و مهارت های ارتباطی تاثیر می گذارد و کودکان و بزرگسالان مبتلا به اوتیسم در ارتباطات کلامی و غیرکلامی ، تعاملات اجتماعی و فعالیت های مربوط به بازی مشکل دارند.

زمانی که سن مبتلا بالا می رود، علایم یکی پس از دیگری خودش را نشان می دهد، کودکی که به سن مدرسه رسیده و دچار اوتیسم است نمی تواند به راحتی رابطه دوستانه برقرار کند یا با کودکان هم سن و سال خود بازی کند.

بیمار حتی از نظر اجتماعی خیلی ناتوان است، آنها مانند کودکان دست و پا چلفتی هستند، ناتوانند و حرکاتشان هماهنگی ندارد، احساس همدلی با هم کلاسی هایشان ندارند و ارتباط خوبی با آنها برقرار نمی کنند و وقتی به اواخر نوجوانی می رسند حتی اگر بیشترین پیشرفت درمانی هم داشته باشند، روش مناسب برای برخورد و ابراز علایق، هیجانات و احساسات به دیگران را ندارند و برقراری دوستی در آنها به سختی انجام می شود.

این اختلال ارتباط با دیگران و دنیای خارج را برای آنان دشوار می سازد و در بعضی موارد رفتارهای خود آزارانه و پرخاشگری نیز دیده می شود.

حرکات تکراری ( دست زدن ، پریدن ) پاسخ های غیرمعمول به افراد ، دلبستگی به اشیا و یا مقاومت در مقابل تغییرات، حساسیت غیرمعمول در مقابل حواس پنجگانه ( بینایی ، شنوایی ، لامسه ، بویایی و چشایی ) از علائم این بیماران مبتلا به اوتیسم است.

معاون امور توانبخشی سازمان بهزیستی ایران روز شنبه درگفت وگو با خبرنگار حوزه بهداشت و درمان گروه اجتماعی ایرنا از افزایش شمار مبتلایان به این اختلال اظهار نگرانی کرد.

«یحیی سخنگویی» افزود:متاسفانه تعداد کودکان شناسایی شده بالاتر از میانگین جهانی است و این در حالی است که سالهای گذشته این آمار بسیار کم بود و به چشم نمی آمد که البته هنوز تمامی اطلاعات برای ارائه آمار نهایی جمع آوری نشده اند.

وی با بیان اینکه طرح غربالگری کودکان مبتلا به اوتیسم در کشور در حال اجرا است، اظهار داشت: در طرح کنونی برای تشخیص به موقع و تلاش برای هدایت مبتلایان به مدارس معمولی، کودکان ۲ تا ۵ سال غربال می شوند.

پیش از این فقط کودکان بالای ۶ سال بررسی می شدند که تشخیص دیرهنگام منجر به عقب ماندگی ذهنی و حضور آنها در مدارس استثنایی خواهد شد.

سخنگویی با بیان اینکه برخی خانواده ها از توان نگه داری فرزندان خود عاجز شده اند، تصریح کرد: با توجه به افزایش آمار مبتلایان به اوتیسم، علاوه بر تقاضای نگهداری از آنها در مراکز روزانه، با تقاضا برای مراکز شبانه روزی نگهداری از مبتلایان به اوتیسم روبرو شده ایم که بی سابقه است.

نامبرده گفت: در حال حاضر متقاضی 32 مرکز روزانه برای نگهداری از مبتلایان به اوتیسم در سراسر کشور هستیم.

وی از رسانه ها خواست تا در ارتباط با آموزش شیوه های رفتاری با این بیماران فعالیت بیشتری داشته باشند و از متخصصان و درمانگرانی که در حوزه اوتیسم فعالیت می کنند، بهره مند شوند.

این مطلب را نیز باید در نظر داشت که مبتلایان به طیف اوتیسم و خانواده های آنان نیازمند کمک بوده و می طلبد تا دست اندرکاران امور از آنان به صورت مادی و معنوی حمایت کنند.

نظرات

مخلصین ؛ (1395/03/07)

متاسفانه این عبارت در اوایل متن گمراه کننده است که”معمولا تاخیر در حرف‌زدن تا سه سالگی طبیعی است و والدین نباید نگران شوند،…”
اگر منظور از حرف زدن بیان جملات پیوسته و تعریف وقایع باشد بله درست است معمولا جای نگرانی نیست اما اگر منظور تک کلمات و عبارات کوتاه باشد اتفاقا تاخیر تا 3سالگی معمولا غیرطبیعی است.
و از آنجا که امروزه تاکید بسیاری روی درمان زودهنگام است که مستلزم تشخیص به موقع است.پس اگر کودک از روند طبیعی پیروی نمی کند باید به گفتار درمانگر مراجعه شود تا بعد از ارزیابی علت را مشخص کند تا اگر به دلیل مشکلاتی مانند کم شنوایی، آپراکسی، اوتیسم یا مشکلات ذهنی است اقدامات درمانی و ارجاعات سریعتر انجام شود.

وامق الوندی ؛ (1395/08/21)

سلام .پسرم 5سال داره .ولی حتی بابا هم بتدرت میگه .مشکل شنوایی نداره .ولی منزوی هم نیست .ازنظر جسمی هم مشکلی نداره

*

code