کد :18747 02 آبان 1394 97 دسته : روانشناسی همیار آسان طب

استرس های بالا یا شدید گونه ای از استرس است که حمله های آن در کوتاه مدت و یا دراز مدت سیستم های ایمنی بدن و دستگاه های گوارش و قلب و تنفس و غیره را به طور ناگهانی از کار می اندازد و حتی حافظه را هم دچار اختلال می کند .

استرس

استرس

استرس شدید و استرس خفیف

چه تفاوتی بین استرس شدید و خفیف وجود دارد ؟ تا به حال آنچه گفته شده درباره استرس هایی از نوع خفیف وجود دارد ؟ تا به حال آنچه گفته شده درباره استرس هایی از نوع خفیف و تعریف های مرتبط با آن بوده است . ولی استرس های بالا یا شدید که حمله های آن در کوتاه مدت و یا دراز مدت سیستم های ایمنی بدن و دستگاه های گوارش و قلب و تنفس و غیره را به طور ناگهانی از کار می اندازد و حتی حافظه را هم دچار اختلال می کند در اینجا مورد بحث قرار می دهیم .

.

استرس شدید و استرس خفیف

.

نکته قابل ذکر این که استرس اصولا با اضطراب اشتباه می شود، زیرا علایم آنها مشابه یکدیگر می باشد . استرس معمولا با اضطراب همراه است و رفع آن نیز همزمان صورت می گیرد . از این رو وجه تمایز زیادی بین این دو نمی توان قائل شد . با این حال ، جا دارد به این نکته اشاره کنیم که حالت اضطراب همراه با استرس بیشتر در امتحانات ، کنکورها ، آزمایشهای رانندگی و بعضا بازجوییها و دادگاه ها عارض شخص می شود . هر کس این حالت ها را بارها در طول زندگی آزموده و تجربه کرده است و یا شاهد تشویش و دلهره دیگران گشته است . این نکته را هم ناگفته نگذاریم که داشتن اندکی استرس پیش از امتحان و موارد مشابه لازم و ضروری خواهد بود تا دقت و تمرکز شخص از قدرت بیشتری برخوردار گردد و از رخوت و رکورد به در اید تا به وی کمک کند و آمادگی کافی برای شرکت در آزمون را پیدا نماید و حافظه اش بازتر و روشن تر شود . ولی اگر این حالت به مدتی طولانی ادامه پیدا کند می تواند نتیجه معکوس ببخشد و تمام محفوظات و معلومات او را از ذهنش پاک کند .

این تجربه را بسیاری از افراد در سر جلسه امتحانات کسب کرده اند که مطالبی را که بارها خوانده و حفظ کرده اند. ناگهان با استرسی که دچارش می شوند تمام آموخته های خود را از یاد برده اند و این حالت در آنان تداوم یافته است و آنگاه هر قدر هم که از یاد برده اند و این حالت در آنان تداوم یافته است و آنگاه هر قدر هم که بر حافظه خود فشار وارد آورند ، بیشتر در گرداب یاس و ناامیدی فرو می روند و اوقات کوتاه و گرانقدر آزمایش را با کلنجار رفتن با خود و معلومات سفید خویش سپری می کنند . بارها اتفاق افتاده که شاگردان زبده و ممتاز ورقه سفید داده و از سالن امتحان خارج شده اند و شگفتا که تا پای بیرون نهاده اند تمام پاسخ ها را به یاد آورده اند . ولی جز افسوس خوردن در آن احوال کاری از دست شان برنیامده است .

فرایندی که شخص در این گونه مواقع با آنها رویارویی پیدا می کند بسیار ساده است که اگر به مکانیسم آن پی ببرد مقابله با آن دشوار نخواهد بود . اساسا آدمی هنگامی که احساس می کند در معرض تهدیدی خواه جسمی روحی ، هیجانی و احساسی قرار گرفته بخشی از مغز وی شروع به دادن علامت ها و اخطارهایی می کند تا سوژه متوجه شود ، وقایعی در شرف انجام و تغییرات و دگرگونی هایی در راه است . در این هنگام ارگانیسم واکنشهای لازم و ضروری را نشان می دهد ، ضربان قلب شدت پیدا می کند ، هورمون های استرسی وارد جریان خون می شوند و به همین علت گردش خون به طرف مغز و دستگاه گوارش کاهش می یابد و در آن موقعیت خون زیادتری به سوی عضلات روان می شود .

این امر برای شخصی که در معرض حمله و خطر قرار گرفته می تواند مفید و موثر باشد تا واکنش مطلوب و شایسته و فیزیکی نخواهد بود و کمکی به وی نخواهد کرد .

به این ترتیب است که با آزاد شدن هورمون های استرس در جریان گردش خون ، حافظه شخص دچار عوارضی منفی می شود و کارایی خود را از دست می دهد . پژوهشگران طی آزمایشی که بر روی چند داوطلب انجام دادند به این نتیجه رسیدند که با افزودن هورمون های استرسی (کورتیزول) به خون ، قابلیت و توانایی یادآوری و کلا حافظه سوژه کاسته می شود و هر قدر این میزان تشدید گردد ، حافظه افت و کاهش فزونتری پیدا می کند .به گزارش آسان طب  هنگامی که این مواد از سیستم مغزی فرد خارج شود، قدرت و استعداد حافظه و تفکر وی به حالت نخستین در می اید . از این آزمایش می توان دریافت که چرا شخص در سر جلسه امتحان تمام معلومات خود را از یاد می برد و پس از آنکه از محیط استرس زا خارج شد همه چیز را به یاد می آورد .

هر چند که امتحانات و کنکورها به صورت کنونی نمی تواند معیار صحیحی برای اندازه گیری باشند و اطلاعات شاگرد و دانشجو و متقاضیان استخدام و سایر داوطلبان محسوب شود ، ولی منکر هم نمی توان شد که این رویه در جهان از دیرباز معمول و مرسوم بوده و ملاک و معیاری برای درجه بندی تحصیلات و گرفتن “جواز قبولی” به شمار آمده است .

.

ریلکسیشن و آرام سازی

.

ریلکسیشن و آرام سازی

ریلکس (یا آرام سازی روح و جسم) در انواع استرس ها می تواند کارساز شود ، و در بسیاری موارد اثرات آن از دارو درمانی نیز بیشتر می باشد .

نخستین تکنیکی که شخص برای رفع استرس ، باید بکار برد از بین بردن تنش های جسمانی است که الزاما بایستی در وهله نخست با آرام سازی چرخه تند افکار همراه شود . سپس به اجرای این تمرین ها بپردازیم :

– تمرین پاها و عضلات :

روی صندلی بنشینید و به پای خود نگاه کنید . نفس عمیق بکشید و در ریه ها نگاه دارید . نفس خود را حبس کنید . پس از آن آرام نفس را از سینه خارج کنید و پاها را شل کنید . در ریلکسیشن این حرکت را دوباره تکرار کیند . سپس این تمرین را با ساق پاها انجام دهید و آنها را شل و راحت کنید و مثل تمرین قبل از عضلات آن را آزاد سازید . این حرکت را برای سایر عضله های بدن انجام دهید تا به عضلات آرواره و فک و پوست سر و جمجمه برسید .

– تمرین تنفس سه هشت 888 :

وقتی که نفس عمیق می کشید غالبا متوجه استرس بدن خود خواهید شد . به هر حال مثلثی را در پیش روی خود مجسم کنید و یا با انگشت چنین شکلی را ترسیم نمایید و در همان حال به شمردن بپردازید . به گزارش آسان طب با تنفس عمیق هوا را به ریه ها بفرستید و تا شماره (8) بشمارید . آنگاه نفس خود را حبس کنید و تا هشت بشمارید . پس از آن نفس خود را بیرون بدهید و هشت شماره بشمارید . این تمرین را چند بار ادامه بدهید تا خود را کاملا آرام حس نمایید .

– تنفس شکمی :

این حرکت را معمولا کودکان انجام می دهند . به پشت بخوابید و دستها را روی شکم بگذارید و نفس های عمیق بکشید که شکم تان بالا و پایین برود . دو دقیقه تمرین کافی است تا واکنش های استرسی به پائین ترین سطح برسد .

– آه کشیدن :

در این تمرین نفس را از گلو خارج کنید . به طوری که نفس از گلویتان خارج شود و به صورت “آه” عمیقی در اید . ارتعاش ساقه مغزی که نرم ترین قسمت مغز را تشکیل می دهد و وظیفه کنترل تنفس و فشار خون را بر عهده دارد حالت نرم وملایمی پیدا میکند .

 “دان کمپبل ” پژوهشگری که در این مورد تحقیقات ارزنده ای انجام داده و کتاب “تاثیر موزرات” را نگاشته پیشنهاد می کند که در این تمرین صداها و اصوات ختلفی را چون “اوووو …(وای ی ی ی… به …” و مشابه آنها را تجربه کنید تا دریابید کدام یک تاثیر بهتر و آرام کننده تری بر جای می گذارد.

– تکنیک “بتی اریکسون” یا تکنیک خود هیپنوتیزمی :

چشم ها را ببندید و پنج شیئی را که هنوز در کانون دیدتان حضور دارند نام ببرید .هم چنین اصواتی را که می توانید بشنوید و پنج چیزی را که می توانید حس کنید به زبان آورید . سپس چهارتای آنها را نام ببرید و در پی آن سه شیئی و دو و عاقبت یک شیئی . آنگاه از حالت خلسه بیرون بیاید و چشم ها را باز کنید و یا فقط دو شیئی را که می توانید ببینید و بشنوید و حس کنید و اسم ببرید . بعد از سه شیئی و چهار شیئی و پنج شیئی شروع کنید.

منبع :

asanteb.com

نظرات

*

code