کد :20365 27 آبان 1394 55 دسته : اخبار پزشکی , خانواده , سبک زندگی , سلامت همیار آسان طب

مرفین یکی از ترکیبات تلخیص شده تریاک است. تریاک از گیاه خشخاش گرفته می شود. شواهدی در دست است که نشان می دهد حدود ۶۰۰۰ سال پیش در مصر باستان ، یونان و رم قدیم از این گیاه استفاده می شده است .

داروهای اعتیاد آور

داروهای اعتیاد آور

 

داروهای اعتیاد آور تاریخچه خاص خود را دارد . در خصوص فراواني مصرف مواد مخدر و داروهای اعتياد آور در جوامع و كشورهاي مختلف آمارهاي متفاوتي از طرف سازمانهاي مختلف ارائه شده است . ولي آنچه مسلم است شيوع واقعي مصرف اين مواد در جوامع مختلف مشخص نيست . تا عصر حاضر در چين و خاور نزديك ترياك بسيار رايج بود . جدا سازي آلكالوئيدي هاي مخدر فعال و عرضه سرنگ هاي تزريقي باعث ترويج مصرف در دنياي غرب گرديد .

تاكنون چندين اپيدمي مصرف مواد مخدر در ايالات متحده امريكا اتفاق افتاده است كه اولين آنها بعد از جنگ هاي داخلي بود. تا حوالي دهه 1900 ميلادي تعدادي معتادان در امريكا حدود 1 به هر 400 نفر بود با وجود اين مسئله يك قضيه جدي به شمار آمد و موجب تصويب قانون مواد مخدر درست قبل از جنگ جهاني اول گرديد . اپيدمي جديد مصرف مواد مخدر كه از حدود سال 1964 آغاز شده است تا كنون ادامه يافته و هر روز بر شدت آن افزوده مي شود . بطوري كه مصرف بعضي از مواد مخدر نسبت به آن سال 20 برابر شده است . آمار معتادان به مواد مخدر در كشور انگلستان در سال 1996 ميلادي 000/120 نفر گرديده است و بعبارتي مشكلات ابتلاء و اعتياد به مواد مخدر در كشور انگلستان بسيار كمتر از آمريكا مي باشد . ولي همين تعداد مبتلا اعتياد ، كنوني جهت انتشار ويروس ایدز در اين كشور محسوب مي گردند .

آنتي ژن هپاتيت HBSAG در 10 درصد بيماران معتادان يافت مي شود . و بيوپسي كبد در 25 درصد معتادان غير طبيعي مي باشد .

تاریخچه مصرف داروهای اعتیاد آور و تریاک

مرفين به عنوان یکی از داروهای اعتیاد آور  يكي از تركيبات تلخيص شده ترياك است. ترياك از گياه خشخاش گرفته مي شود.

شواهدي در دست است كه نشان مي دهد حدود 6000 سال پيش در مصر باستان ، يونان و رم قديم از اين گياه استفاده مي شده است .

تا قرن 18 ميلادي توجه خاصي به اين گياه نشد و در آن زمان بعلت اعتيادي كه مسبب آن بود مورد بررسي قرار گرفت .

ترياك از طريق تيغ زدن غوزه خشخاش پس از ريختن گلبرگهاي آن بدست مي آيد . شيره سفيدي كه از آن به بيرون تراوش مي نمايد بتدريج سفت و قهوه اي رنگ مي شود كه به آن ترياك مي گويند. اين ماده حاوي 20 نوع آلكالوئيد است كه مهم ترين آنها شامل مرفين ، كدئين ، تبائين ، و پاپاورين مي باشد .

آلكالوئيد اصلي ترياك ، مرفين است كه حدود 10 درصد آن را تشكيل مي دهد. غلظت كدئين حدود نيم درصد است و در ابعاد تجارتي از مرفين ساخته شده است . بنا به موافقت هاي بين المللي امروزه كشت ترياك محدد شده است ولي كنترل توليد و قاچاق ترياك تا به امروز موفق نبوده است.

تهيه و كاربرد اوپيوئيدها داراي پيشينه اي به قدمت اولين تاريخ ثبت شده است. سومريان باستان در چهار هزار سال پيش نخستين كساني بودند كه ترياك را از گياه خشخاش استخراج كرده و از آن در مراسم مذهبي استفاده مي كردند . نخستين منبع انكار ناپذيري كه در آن به شيره گياه خشخاش اشاره شده نوشته هاي تئوفراستوس رومي در قرن سوم پيش از ميلاد مي باشد. كه از آن با نام مكونيوم ياد كرده است .

در سرزمين مصر در دوهزار سال پيش از ميلاد از ترياك به عنوان داروي آرامبخش براي كودكان و تسكين درد دندان استفاده مي شد و در چين در هزاره اول ميلادي در درمان اسهال به كار مي رفت ، ابن سينا در آثار خود فوائد مصرف ترياك را ذكر كرده است . پزشكان عرب ان را به ممالك شرقي نظير هند و چين عرضه كردند كه سرانجام از آنجا به اروپا راه يافت . در طي قرن هفدهم ميلادي سو مصرف ترياك در چين به خوبي شناخته شده بود.

تاریخچه مصرف داروهای اعتیاد آور

فارماكولوژي جديد آلكالوئيد هاي ترياك توسط داروساز آلماني به نام فردريش سرتورنر پايه گذاري شد. وي جدا سازي يك ماده خالص قليليايي فعال از ترياك را در سال 1803 ميلادي اعلام نمود و آن را مرفين نام نهاد كه از واژه يوناني مرفئوس اخذ شده است . به دنبال كشف مرفين بررسي و جداسازس ديگر آلكالوئيد هاي ترياك با شاب پيگيري شد. تا نیمه قرن نوزدهم كاربرد آلكالوئيد هاي خالص به جاي ترياك خام در سراسر جهان پزشكي اغاز گرديد. پزشكان پي بردند كه اثر ضد درد قوي مرفين مي تواند در تجربيات انها ارزشمند باشد ولي همزمان رشد تجارب پزشكي درباره مرفين ، آنها به عوارض و آثار جانبي ناخواسته آن شامل بروز تحمل ، وابستگي فيزيكي و رواني با مصرف مكرر نيز آشنا شدند .

موضوع اعتياد به مواد مخدر و داروهای اعتیاد آور در نيمه دوم قرن نوزدهم در اروپا مطرح بود بطوري كه در سال 1984 ميلادي زيگمويد فرويد مبتكر سايكو آناليز از كوكائين جهت رفع اعتياد به مواد مخدر  و داروهای اعتیاد آور در بيماران خود استفاده كرد و عملا باب جديدي از اعتياد به كوكائين در دنيا باز شد .

تمايل به ادامه كاربرد مورفين به عنوان يك داروي آنالژزيك قوي موجب روي آوردن به روشهايي براي تغيير ساختار شيميايي مورفين گرديد . يكي از نخستين فرآورده ها هروئين است كه در سال 1874 ميلادي از مرفين تهيه شد و در سال 1897 ميلادي جهت مصرف باليني عرضه شد . اگر چه در ابتدا به عنوان دارويي قوي و غير اعتياد آور تمجيد شد و ادعا گرديد كه در درمان وابستگي به مرفين نيز مفيد است ولي بعدا ْ آشكار گرديد كه در اثر دگرگوني آن در بدن آثاري مشابه با آثار مرفين پديد مي آورد و از گروه داروهای اعتیاد آور شناخته شد . ساختار مولكولي دقيق مورفين ، كدئين ، و تبائين در سال 1920 ميلادي مشخص شد . از آن هنگام يك برنامه منسجم جهت سنتز مواد جديد آغاز شد و اميد آن مي رفت كه با تغييراتي در مشتقات طبيعي ترياك بتوانند تركيباتي قوي و غير اعتياد آور بسازند . اگر چه هيچ يك از تركيبات صناعي شامل مپريدين و متادون در دهه 1940 به پزشكي باليني عرضه گرديد و از آن زمان تا كنون هزاران ماده صناعي ساخته شده است كه هيچ كدام بطور كامل عاري از آثار زيانبار مذكور نمي باشند . در سال 1951 ميلادي داروي تقريبا جديد نالورفين جهت معكوس نمودن علائم ناشي از مسموميت با مورفين در انسان بكار برده شد و در 1961 ميلادي پروفايل كولوژيك نامعمول آن به ظهور تركيبات جديد آنتگونيت خالص همچون نالوسان و تركيبات داراي آثار مختلط انجاميد .

اصطلاحات رايج در خصوص مخدر ها و داروهای اعتیاد آور

ترياك از داروهای اعتیاد آور : اپيوم از واژه يوياني به معني عصاره يا شيره مشتق شده است . و بطور ويژه براي اشاره به عصاره حاصل از گياه خشخاش بكار مي رود .

اوپيت از داروهای اعتیاد آور  : طبق تعريف عبارت است از ماده مشتق از ترياك كه داراي آثار شبيه به آن اما نه محدود به ايجاد آنالژزي است و در واقع اين اصطلاح به همه آلكالوئيدهاي طبيعي مشتق شده از ترياك و نيز مجموعه گسترده اي از تركيبات نيمه صناعي مشتق از آنها اطلاق مي شود .

اوپيوئيد از داروهای اعتیاد آور : اوپيوئد يا ماده شبه ترياك اصطلاحي به معناي اعم از اوپيت بوده و شامل همه تركيبات طبيعي يا صناعي داراي آثاري شبه مرفيني اما نه محدود  مي باشد . به گزارش آسان طب به ديگر سخن اوپيوئيد به ماده اي گفته مي شود كه بطور مسقيم از ترياك استخراج نشده اما واجد خواص يكسان آن است. با اين تعريف ، اين اصطلاح تمام آگونيستها و آنتاگونيستهاي داراي اثر شبه مرفيني به علاوه پيتيدهاي اوپيوئيدي طبيعي و صناعي را نيز در بر مي گيرد . در فارماكولوژي مدرن دو اصطلاح مذكور اغلب به جاي يكديگر بكار مي رود . و اوپیوئید از داروهای اعتیاد آور شناخته شد .

ناركوتيك از داروهای اعتیاد آور : از واژه اي يوناني ناكوز به معني كرخي يا Stupor مشتق شده است . بيشتر كابرد اين اصطلاح به هر دارويي كه موجب ايجاد خواب خواب مي شود نظر داشت ولي بعد ها با آنالژزيكهاي اوپيوئيدي وابستگي پيدا كرد . و به عنوان يك تركيب اگونيست اوپيوئيدي با آثار فارموكولوژيك مشابه با مرفين تعريف گرديد . اكنون در مقوله قانون اين اصطلاح بطور فزاينده براي توصيف مجموعه گسترده اي از مواد سو مصرف بكار مي رود و در زمينه فارموكولوژي كاربرد چنداني ندارد .

منبع :

asanteb.com

نظرات

*

code