مایع بزاقی اولین تراوش گوارشی بدن و نکات مهم درباره آن - آسان طب

مایع بزاقی اولین تراوش سیستم گوارشی بدن

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
Loading...

مایع بزاقی از مهمترین مایعاتی است که در هضم و جذب غذا به ما کمک می‌کند. ما معمولا برای فرو دادن غذا از آب یا نوشیدنی‌‎های گازدار استفاده می‌کنیم بدون آنکه بدانیم این وظیفه به شکل طبیعی به بزاق دهان سپرده شده است و این اولین و ساده‌ترین وظیفه بزاق است. تلاش بدن برای روند طبیعی هضم و جذب غذا از حفره دهانی و بزاق شروع می‌شود پس بهتر است در رابطه با این مایع حیاتی بیشتر بدانیم.

مایع بزاقی

مایع بزاقی موسین 

اولین و مهمترین فعالیت ترشحات بزاقی در گوارش، نرم و لزج کردن لقمه غذا برای شروع پروسه بلع و ورود به معده است. بارها پیش آمده که شما این اصطلاح را به کار برده اید که مثلا برنج خشک است و پایین نمی رود و با افزودن روغن، لبنیات  و یا هر چیز دیگری سعی نموده اید که عمل بلع را راحت تر کنید، مایعات بزاقی نیز همین فعالیت را در حفره دهانی بر روی غذا انجام می دهند. غذای جویده شده و ترکیب شده با موسین که یکی از مواد مترشحه بزاقی است در قدم اول غذا را تبدیل به ترکیبی نرم و روان می کند تا بتواند در مری به راحتی و با کمک حرکات دودی شکل این لوله رابط، به معده برسد. ذکر این نکته الزامی است که شما بدون ترشحات غذایی نمی توانید عمل بلع راحت را انجام دهید و بجز مایعات تقریبا از پس خوردن هیچ غذایی به سادگی بر نمی آمدید.

بزاق و نقش اصلی در درک طعم غذا

مایع بزاقی

تاکنون به این فکر کرده اید که چگونه طعم غذا مثلا ترشی یا شیرینی را احساس می کنید؟ بدن پوشه ای به نام طعم غذاهای مختلف ندارد یعنی اینکه در بدن فایلی وجود ندارد که وقتی گوجه را می بیند بداند چه مزه‌ای دارد، اما رویکرد و پروسه ای دارد که با کمک بزاق می تواند مزه را تشخیص دهد. هر غذا حاوی مولکول هایی است که بر اساس نشانه ها و کدهایی مشخص، بازتاب مزه ای خاص است. ذرات ریز حامل طعم، در بزاق حل شده و سپس توسط مولکول های چشایی بر روی زبان کدهای دریافتی به مغز می رود و طعم غذا تشخیص داده می شود. این امر به ظاهر ساده یکی از مهمترین رازها و بخش های تغذیه و خوراک بشر است. از کودک تا کهن‌سالان در جمعیت نزدیک به هشت میلیارد نفر ساکن بر روی کره زمین را تصور نمائید که اگر قرار بود بدون درک مزه غذا آن را می خوردند چه پیش می آمد. صنعت غذایی جهانی وابستگی بسیار زیادی به همین پروسه در ظاهر ساده و کوچک دارد و این عمل بزاق مهمترین نقش ها را در تنظیم و برنامه شیوه های غذایی و البته رژیم های غذایی دارد. با همین خاصیت مهم است که حتی ما غذاهایی که طعمشان استاندارد نیست و فاسد شده را تشخیص می دهیم و این پیشگیری ساده بدن را از بسیاری از خطر های احتمالی باز می دارد.

هضم غذایی از حفره دهانی با مایع بزاقی

مایع بزاقی

مواد و آنزیم های متنوع بزاقی از ابتدای ورود غذا و در حین تشکیل موسین (توده ترکیبی غذایی با بزاق دهان) عملیات مکمل خود را در جهت غذا به عنوان یک واحد از کارخانه دستگاه گوارش آغاز می نمایند. آسان طب با درک اهمیت این موضوع به شکل مفید و ساده ای سعی می نماید به پاره ای از فعل و انفعالات اشاره نماید:

♦ آمیلاز: آنزیم آمیلاز مقدمه ی هضم کربوهیدارت ها بخصوص کربوهیدارت های موجود در ترکیبات نشاسته ای است. با کمک این آنزیم که بیشتر توسط غدد بزاقی بناگوشی ترشح می شود، ترکیبات پلی ساکاریدها به عناصر کوچکتر که به آن دی ساکاریدها گفته می شود تبدیل شده تا در ساخت عناصر مهمی در بدن به کار برده شوند. این فرایند شکستن و تبدیل شدن از دهان و مایع بزاقی آغاز می شود.

♦ لیپاز: آنزیمی که در بزاق وجود دارد و مسئول مستقیم تجزیه چربی ها به عناصر پایه است و در روند تجزیه چربی آن را به دی و منو گلیسرید تفکیک می کند.

♦ موکوس: لایه محافظتی و نرم کننده به دور غذایی بوده که به سیستم گوارشی وارد می شود. یکی از مهمترین خاصیت های موکوس این است که مانند یک لایه عمل نموده و با دارا بودن خاصیت بافری {خاصیتی که می تواند حالت اسیدی یا قلیایی را به حد نرمال برساند} باعث می شود که دیواره های سیستم گوارش به مرور از بین نروند.

♦ لیزوزوم: که عامل محافظتی می باشد و یک آنزیم بزاقی است که با یافتن باکتری هایی که به اصطلاح به آن بیماری زا می گوییم، نشستن بر روی آنها دیواره پروتئینی آنها را در خود حل کرده و باکتری را از بین می برد، این نقش مراقبتی که از دهان شروع می شود یکی از مهمترین سدهای بازدارنده ورود عناصر بیماری زا به بدن از طریق عناصر و موادی است که به دهان وارد می شوند.

مایع بزاقی

♦ مواد معدنی و آلی که در بزاق به میزان متفاوتی وجود دارند و با توجه به شرایط فیزیکی و زندگی فرد نیز تناسبشان تفاوت می کند (مثلا فرد سیگاری باشد یا خیر). این مواد آلی یا معدنی شامل سولفات های قلیایی، منیزیم، یون ها بخصوص بیکربنات بوده که در تعادل قلیایی بزاق نقش اساسی دارند. مواد دیگری نیز وجود دارد و بر اساس تحقیقات انجام شده جیوه و مواد خطرناک آلی و معدنی از این دست مانند ید، مرفین و ... می تواند از راه همین عناصر درون بزاق دفع شود.

♦ مقابله با رادیکال های آزاد در مقاله تحقیقاتی گروه زیست شناسی دانشگاه های کشور بر اساس و پایه تحقیقات گروه پترسون و همکاران این امر اثبات شد که وارد شدن ترکیبات اکسیدانت قوی به بدن یکی از مهترین عوامل ایجاد سرطان در بدن است این رادیکال های آزاد تا حدود بسیار زیادی بواسطه ترشحات مایع بزاقی سالم و کافی بر اساس سیکل طبیعی بدن انجام می شود و کم شدن آن و یا به هر نحوی تاثیر در غلظت آن که می تواند بواسطه مصرف دخانیات و یا هر عامل دیگری باشد خطرات بسیاری را به همراه خواهد داشت. تغییر در ترکیبات مایع بزاقی گاها تا 60 درصد احتمال تاثیرگذاری رادیکال های آزاد را افزایش داده چرا که مانعی بر سر راه ورود این مواد در بدن وجود ندارد و این مورد یکی از مهمترین فعالیت های بخش آنزیمی بزاق ناقابل بدن و حفره دهانی است.

در این مقاله به شکل خلاصه سعی شد مختصری از اهمیت بزاق در گوارش گفته شود، در مقالات پیشین نیز اشاره شد که تلاش بزاق برای نگاه داشتن سلامت دهان و دندان امری است که در 24 ساعت شبانه روز در حال انجام است. خاصیت هوشمند بزاقی با درک ورودی های غذایی اسیدی یا بازی و محافظت دندان ها در مقابل حلال های اسیدی و سیستم کنترل این غدد شگفت انگیز در بصل النخاع، باید کمی ما را به فکر وا دارد که با این بدن هوشمند و بسیار اعجاب انگیز چگونه برخورد می کنیم.

منبع: https://asanteb.com

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
Loading...

مقالات پیشنهادی جهت مطالعه ی شما

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
Loading...